12 volt en 230 volt in de caravan: wat werkt waarop?

12 volt en 230 volt in de caravan hebben verschillende taken. De binnenverlichting en waterpomp werken vaak op 12 volt. Gewone stopcontacten gebruiken doorgaans 230 volt van de camping. Welke apparaten zonder campingstroom blijven werken, hangt af van de installatie in jouw caravan. Een aanwezige accu betekent niet automatisch dat alle apparatuur daarvan stroom krijgt.

Op deze pagina

Wat is het verschil?

Volt is de eenheid van elektrische spanning. Het 12volt-boordnet gebruikt meestal gelijkspanning. De campingaansluiting levert 230 volt wisselspanning. Een apparaat moet geschikt zijn voor de spanning en de aansluiting waarop je het gebruikt.

Kijk daarvoor op het typeplaatje of in de handleiding. De vorm van een stekker of het uiterlijk van een lamp is geen betrouwbare aanwijzing. Sluit een 12volt-apparaat niet rechtstreeks aan op 230 volt en verander geen aansluitingen om iets passend te maken.

Welke apparaten werken waarop?

Onderdeel	Veelvoorkomende voeding	Wat controleer je?
Binnenverlichting, waterpomp en toiletbediening	12 volt	Of de betreffende groep voeding krijgt.
Gewone wandstopcontacten	230 volt	Campingvoeding en beveiliging.
Caravanmover	Een daarvoor geschikte accu	Acculading en de eigen hoofdschakelaar.
Koelkast	Afhankelijk van techniek en model	De toegestane energiebronnen.
Boiler en verwarming	Modelafhankelijk: gas, elektriciteit of een combinatie	Ook de voeding voor ontsteking en ventilator.

Dit overzicht is een vertrekpunt. Gebruik het om een eigen lijst te maken en vul die aan met de gegevens van de daadwerkelijk aanwezige toestellen.

Waarom brandt een 12volt-lamp op campingstroom?

Veel caravans hebben een voeding die 230 volt omzet naar een geschikte lage gelijkspanning. Daardoor kunnen 12volt-verbruikers werken wanneer de caravan aan de stroompaal staat, ook als er geen aangesloten huishoudaccu is.

Een Schaudt CSV 300 is een voorbeeld van zo’n voeding. Dat apparaat voedt onder meer lampen en pompen. Neem uit de aanwezigheid van een voedingskast geen conclusie over acculaden: daarvoor moet een passende laadfunctie of aparte acculader aanwezig zijn.

Accu, acculader en omvormer zijn verschillende onderdelen

Een accu slaat elektrische energie op. Een acculader laadt de accu met een bij het accutype passende regeling. Een omvormer van 12 naar 230 volt maakt wisselspanning voor daarvoor aangesloten apparatuur. Niet elke caravan heeft zo’n omvormer.

Een acculader maakt dus niet vanzelf 230 volt wanneer je de campingstekker losneemt. Ook zijn niet alle stopcontacten automatisch met een aanwezige omvormer verbonden. Laat de werkplaats aangeven welke aansluitingen daadwerkelijk door welke bron worden gevoed.

Onderweg via de auto

De 7- of 13-polige verbinding heeft een andere functie dan de blauwe CEE-campingstekker. Of een koelkast onderweg voeding krijgt of een accu wordt geladen, hangt af van de beschikbare contacten, bekabeling en laadinstallatie. Alleen een 13-polige stekker hebben is onvoldoende bewijs.

Lees ook de uitleg over de 13-polige stekker. Zoek bij een storing eerst uit welk deel nog werkt: binnenverlichting, pomp, stopcontacten of alleen één toestel. Dat helpt om gericht hulp te vragen.

Veilig controleren

Controleer alleen bereikbare gebruikersschakelaars en zichtbare beschadigingen volgens de handleiding. Open geen 230volt-behuizing en plaats geen zwaardere zekering. Stop bij brandlucht, warmteontwikkeling of terugkerend uitschakelen. Laat de installatie dan door een deskundige caravanwerkplaats onderzoeken.